Kısa cevap
Altında KDV oranı %20'dir, ama KDV satış fiyatının tamamı üzerinden alınmaz. Külçe ve gram has altın teslimi KDV'den tamamen istisnadır; işlenmiş ziynet eşyasında ise matrahtan külçe altın bedeli düşülür, KDV yalnızca kalan işçilik ve kâr marjına uygulanır. Bu yüzden 50.000 TL'lik bir bilezikte ödenen KDV 1.750 TL, yani etkin oran %3,5 olur.
| Ürün | KDV oranı | Dayanak |
|---|---|---|
| Külçe altın, gram has altın | KDV yok (istisna) | 3065 s. KDV Kanunu md. 17/4-g |
| Bilezik, yüzük, kolye, sikke altın | %20 — özel matrah | 3065 s. KDV Kanunu md. 23/e |
| Pırlanta, sarrafiye işçiliği, gümüş takı | %20 — tam matrah | Genel oran (I ve II s. liste dışı) |
Matrahtan düşülecek külçe altın bedeli, satış günündeki Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası kapanış fiyatı üzerinden hesaplanır.
KuyumHub kuyumcu yazılımı altın faturasında has bedeli ve işçiliği ayrı satıra yazar; bu KDV hesabı otomatik yapılır.
Ürün ürün: hangi altında KDV var, ne kadar?
"Altında KDV var mı" sorusunun tek cevabı yok, çünkü ürünün cinsine göre üç ayrı rejim işliyor: tam istisna, özel matrah ve tam matrah. Aşağıdaki tablo hangi üründe hangisinin uygulandığını ve müşterinin kasada gördüğü etkin yükü gösterir.
| Ürün | KDV rejimi | Fiyatın içindeki etkin yük |
|---|---|---|
| Külçe altın (24 ayar, has) | İstisna — KDV doğmaz | %0 |
| Gram altın (işçiliksiz has altın) | İstisna — KDV doğmaz | %0 |
| Çeyrek, yarım, tam, ata altın (sikke) | Özel matrah — has bedeli düşülür | Yalnız işçilik + kâr payına %20 |
| Bilezik, künye, kolye, yüzük (sade altın) | Özel matrah — has bedeli düşülür | Örneğimizde %3,5 |
| Pırlantalı / taşlı mücevher | Karma — altın grameji istisna, taş tam matrah | Taş payı büyüdükçe %20'ye yaklaşır |
| Gümüş takı | Tam matrah — istisna yok | %20 |
| Bijuteri / imitasyon takı | Tam matrah — istisna yok | %20 |
| Kol saati, aksesuar | Tam matrah — istisna yok | %20 |
| Müşteriden hurda altın alımı | Satıcı mükellef değilse KDV hesaplanmaz; gider pusulası düzenlenir | — |
Dayanak: istisna 3065 s. KDV Kanunu md. 17/4-g, özel matrah md. 23/e, genel oran ise I ve II sayılı listelerde yer almayan teslimler için 2007/13033 s. BKK uyarınca %20. Belge düzeni için gider pusulası rehberi.
Gram altında KDV var mı?
Hayır. İşçiliksiz gram has altın ve külçe altın teslimi KDV'den istisnadır; faturada KDV satırı %0 olarak, istisna koduyla görünür. Gram altının üzerine "KDV" eklenmiş bir fiyat görüyorsanız o ürün has altın değil, işçilikli bir üründür.
Çeyrek altında KDV var mı?
Çeyrek, yarım, tam ve ata altın sikke sayılır ve özel matraha girer: satış bedelinden içindeki has altının borsa değeri düşülür, KDV yalnızca kalan işçilik ve kâr payına uygulanır. Sikkede işçilik payı düşük olduğu için müşterinin ödediği KDV, fiyatın çok küçük bir kısmıdır.
22 ayar altının KDV oranı nedir?
Oran yine %20, ama matrah farklı. 22 ayar = 916 milyem; ürünün 916/1000'i has altındır ve bu kısmın borsa değeri matrahtan düşülür. 14 ayar (585 milyem) bir üründe has payı daha düşük olduğu için aynı fiyatta daha yüksek KDV çıkar — ayar düştükçe etkin KDV yükü artar.
Pırlantada ve gümüşte KDV oranı kaç?
Her ikisi de %20, tam matrah. İstisna yalnızca altının kendisine tanınmıştır; pırlanta, değerli taş, gümüş ve bijuteri bu kapsamda değildir. Pırlantalı bir yüzükte sadece altın grameji istisnaya girer, taşın değeri KDV matrahında kalır.
Kuyumcu KDV oranı 2026'da değişti mi?
Hayır. Genel oran %20, has altın istisnası ve özel matrah düzeni 2026'da da aynı şekilde uygulanıyor. Değişen tek şey her gün değişiyor: matrahtan düşülecek günün has altın fiyatı. Bu yüzden aynı ürün aynı fiyata satılsa bile iki farklı günde farklı KDV doğurur.
Genel KDV oranı: %20
Kuyumcuda satılan tüm mücevher, takı, saat ve aksesuar grubu ürünler için genel KDV oranı %20'dir. Ama "satış fiyatının %20'si KDV" demek doğru değildir; çünkü altının kendi değeri istisnadır.
Has altın istisnası
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-g maddesi uyarınca külçe ve gram has altın teslimi KDV'den istisnadır. Ayrıca işçilikli ürünlerde de saf altın değerinin KDV'den ayrıştırılması zorunludur. Aynı Kanun'un 23/e maddesi bunu "özel matrah şekli" olarak düzenler: altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların tesliminde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.
Özel matrah formülü
KDV matrahı = Satış fiyatı − (Saf altın gramı × günün has altın fiyatı)
KDV = KDV matrahı × 0,20
Örnek 1 — 22 ayar bilezik
- Ürün: 10 gram, 22 ayar (916 milyem)
- Saf altın gramı: 10 × 0,916 = 9,16 gram
- Günün has fiyatı: 4.500 TL/gram
- Saf altın değeri (istisna): 9,16 × 4.500 = 41.220 TL
- Müşteri ödediği toplam: 50.000 TL
- KDV matrahı: 50.000 − 41.220 = 8.780 TL
- KDV: 8.780 × 0,20 = 1.756 TL
- Etkin KDV oranı (toplama göre): %3,5
Örnek 2 — Pırlanta yüzük (taşlı)
Pırlanta ve değerli taşlar istisna kapsamında değildir. Sadece altın grameji istisnaya tabidir; pırlantanın değeri KDV matrahına dahildir.
- Yüzük: 3 gram 18 ayar (750 milyem) altın + 0.5 ct pırlanta
- Altın saf değeri: 3 × 0,750 × 4.500 = 10.125 TL (istisna)
- Toplam satış: 65.000 TL
- KDV matrahı: 65.000 − 10.125 = 54.875 TL
- KDV: 54.875 × 0,20 = 10.975 TL
Örnek 3 — Sarrafiye külçe satışı
Saf altın külçe (24 ayar 999 milyem) satışı tamamen KDV istisnasıdır. Sadece işçiliksiz külçe — işçilik varsa işçilik KDV'ye tabidir.
- 50 gram 999 milyem külçe × 4.500 = 225.000 TL
- Saf altın değeri (istisna): 225.000 TL
- KDV matrahı: 0 — KDV: 0 TL
Özel matrah faturası nasıl kesilir?
Hesap doğru olsa bile fatura yanlış biçimlenirse sorun çıkar. Altın satışında fatura tek satır değil iki satır olarak kurulur, çünkü aynı belgede KDV dışı ve KDV'li iki tutar vardır:
| Satır | KDV | Kod / dayanak |
|---|---|---|
| Külçe / has altın bedeli | %0 | altın faturası istisna kodu 805 · KDVK md. 23/e |
| İşçilik ve kâr farkı | %20 | Genel oran, özel matrah tutarı üzerinden |
Yani has bedeli faturadan silinmez; ayrı bir satır olarak, KDV'si sıfır ve istisna kodu 805 ile yazılır. KDV yalnız ikinci satıra uygulanır. Bu ayrım hem matrahı doğru gösterir hem de denetimde has bedelinin nasıl hesaplandığını belgeler.
Bir de fatura profili müşteriye göre değişir. Alıcının vergi kimlik numarası yoksa, yani nihai tüketiciyse, belge e-Arşiv fatura olarak; vergi mükellefi bir alıcıya kesiliyorsa ticari e-Fatura olarak düzenlenir. Aynı satış, alıcının kim olduğuna göre iki farklı profille gider.
Sık yapılan hata: satışın tamamını tek satırda %20 KDV ile faturalamak. Bu, has altın istisnasını kullanmamak anlamına gelir; müşteriden fazla KDV tahsil edilir ve beyan da hatalı olur.
Günün has altın fiyatı: hangi rakam?
Özel matrah hesabında "günün has fiyatı" olarak İstanbul Altın Borsası (Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası) gram has fiyatı esas alınır. programınız bu fiyatı otomatik çekmiyorsa elle güncelleme zorunlu — aksi halde matrah yanlış çıkar.
İade ve değişimde KDV
Müşteri ürünü iade ederse iade faturası kesilir; KDV de iade matrahı üzerinden negatif kayıt olarak işlenir. Eski altın karşılığı satış (taklas) ise iki ayrı işlem sayılır: alış (matrahsız külçe gibi) + yeni satış (kendi özel matrahı). Yazılım bunu otomatik ayrıştırmıyorsa muhasebe hatası kaçınılmaz.
Pratik: KuyumHub'da otomatik KDV
- Borsa İstanbul gram has fiyatını her dakika günceller.
- Her satışta milyem üzerinden saf altın değerini ayrıştırır.
- Pırlanta/taş kalemlerini KDV matrahına otomatik dahil eder.
- Taklas (eski altın) işlemini iki ayrı kalemde gösterir.
- e-Fatura'ya doğru özel matrah ve KDV ile basar.
Özet
- Kuyumcuda KDV oranı %20 ama matrah özel.
- Saf altın değeri her zaman istisna.
- Pırlanta/taş istisna değil, KDV matrahına dahil.
- Günün gram has fiyatı doğru kaynaktan alınmalı.
- Yazılım özel matrahı otomatik yapmıyorsa hata kaçınılmaz.
Sık sorulan sorular
Kuyumcuda KDV oranı kaçtır?
Kuyumcuda mücevher, pırlanta ve işçilikli ürünler için genel KDV oranı %20'dir. Ancak altının saf altın değeri KDV'den istisnadır; KDV sadece işçilik ve kâr marjı (özel matrah) üzerinden hesaplanır. Bu nedenle bir altın bileziğin etkin KDV yükü, satış fiyatının çok daha küçük bir kısmıdır.
Has altın satışında KDV alınır mı?
Has altın (saf altın, 24 ayar 999 milyem) satışı KDV Kanunu kapsamında istisnadır. Külçe veya gram has altın satışında KDV doğmaz. Ancak işçilikli ürünlerde sadece saf altın değeri istisna sayılır; kalan tutar (işçilik + kâr) KDV'ye tabidir.
Özel matrah nedir, nasıl hesaplanır?
Özel matrah, KDV Kanunu 23. madde kapsamında belirli sektörlerde KDV matrahının özel formülle bulunmasıdır. Kuyumcuda formül: KDV matrahı = Satış fiyatı − (Saf altın gramı × günün has altın fiyatı). Yani işçilik + kâr marjı = KDV matrahı.
Altında KDV var mı?
Ürüne göre değişir. Külçe altın ve işçiliksiz gram has altın teslimi KDV'den istisnadır, KDV doğmaz. İşlenmiş ziynet eşyası ve sikke altında ise KDV vardır ama satış bedelinin tamamı üzerinden değil: içindeki has altının borsa değeri matrahtan düşülür, %20 yalnızca kalan işçilik ve kâr payına uygulanır. Gümüş, pırlanta ve bijuteride istisna yoktur, %20 tam matrah üzerinden alınır.
Gram altının KDV oranı kaçtır?
İşçiliksiz gram has altın teslimi 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 17/4-g maddesi uyarınca KDV'den istisnadır; oran %0'dır. Faturada bedel ayrı satırda, KDV'si sıfır ve istisna koduyla gösterilir.
Çeyrek altında KDV var mı?
Çeyrek, yarım, tam ve ata altın sikke sayılır ve KDV Kanunu md. 23/e kapsamında özel matraha girer. Satış bedelinden içindeki has altının o günkü borsa değeri düşülür; KDV yalnızca kalan işçilik ve kâr payına %20 olarak uygulanır. Sikkede işçilik payı düşük olduğu için ödenen KDV fiyatın küçük bir kısmıdır.
22 ayar altının KDV oranı nedir?
Oran %20'dir, ama matrah farklıdır. 22 ayar 916 milyem demektir; ürünün 916/1000'i has altın sayılır ve bu kısmın borsa değeri KDV matrahından düşülür. Ayar düştükçe (18 ayar 750, 14 ayar 585 milyem) has payı azalır, aynı fiyatta etkin KDV yükü artar.
Pırlantada KDV oranı kaç?
Pırlanta ve değerli taşlar istisna kapsamında değildir; %20 tam matrah üzerinden KDV'ye tabidir. Pırlantalı bir yüzükte yalnızca altın grameji istisnaya girer, taşın değeri KDV matrahında kalır.
Gümüş takıda ve bijuteride KDV oranı kaçtır?
İkisinde de %20, tam matrah üzerinden. KDV istisnası yalnızca altına tanınmıştır; gümüş, bijuteri, imitasyon takı ve saat için matrahtan düşülecek bir tutar yoktur.
Kuyumcu KDV oranı 2026'da değişti mi?
Hayır. Genel oran %20, has altın istisnası ve özel matrah düzeni 2026'da da aynıdır. Her gün değişen tek değişken, matrahtan düşülecek günün has altın fiyatıdır; bu yüzden aynı ürün aynı fiyata satılsa bile farklı günlerde farklı KDV doğurur.
Müşteriden hurda altın alırken KDV hesaplanır mı?
Satıcı vergi mükellefi değilse, yani nihai tüketiciden alım yapılıyorsa KDV hesaplanmaz; alım 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 234 uyarınca gider pusulası ile belgelenir. Mükellef bir satıcıdan alımda ise satıcının düzenlediği fatura esastır.
KDV özel matrahı KuyumHub'da otomatik.
Borsa fiyatı + milyem ayrımı + pırlanta dahil hesabı tek satışta.