Kuyumcu personeli kim?
Kuyumcuda farklı görev tanımları farklı maaş yapısı ister:
- Satış personeli: Vitrine bakar, müşteriyle satış yapar, prim odaklı.
- Kasiyer: Tahsilat, sayım, mutabakat — sabit maaş + güven primi.
- Atölye işçisi: Üretim, tamir, kakma, kaplama — gram has başına ya da sabit + üretim primi.
- Mağaza müdürü: Sabit + dükkân toplam ciro yüzdesi + ekip hedef bonusu.
- Yönetim/muhasebe: Sabit maaş, prim genelde yok.
Satış personeli prim modelleri
1) Ciro yüzdesi
En basit ve en yaygın. Personelin ay boyu yaptığı satış cirosunun belirli bir yüzdesi.
- Sarrafiye / hızlı tüketim: %0,5-%1
- Tasarım / butik ürün: %1-%2
- Üst segment (özel sipariş, ağır pırlanta): %2-%3
Avantaj: hesabı kolay. Dezavantaj: personel düşük marjlı ürün bile satabildiği sürece prim alır → kâr odaklı düşünmez.
2) İşçilik yüzdesi
Daha sağlıklı: prim ürünün işçilik kalemi üzerinden hesaplanır. Personel yüksek işçilikli ürünleri satmaya odaklanır, kâr ile aynı yöne hareket eder.
- Standart koleksiyon: işçiliğin %5-%10'u
- Tasarım: işçiliğin %10-%15'i
3) Hibrit (en yaygın)
Sabit maaş + ciro primi + işçilik primi + hedef bonusu kombinasyonu.
Örnek: aylık hesap
| Kalem | Hesap | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Sabit (brüt) | — | 30.000 |
| Ciro primi | 1.200.000 × %1 | 12.000 |
| İşçilik primi | 95.000 × %10 | 9.500 |
| Hedef bonusu | 1M TL aşıldı | 5.000 |
| Brüt toplam | — | 56.500 |
Atölye işçisi ücretlendirme
A) Gram has başına (sözleşmeli üretim)
Atölye işletmenizin dışındaysa veya bağımsız sözleşmeli işçi varsa, ürettiği gram has karşılığı ücret:
- 22 ayar bilezik üretim: 30-60 TL/gr (gram başına)
- Taşlı yüzük üretim: 60-150 TL/gr
- Tasarım: 150-300 TL/gr
- Tamir / lehim: parça başı (200-1.500 TL aralığı)
B) Kadrolu işçi (SGK'lı)
İşletmede sabit kadrolu çalışan atölye işçisi için:
- Sabit brüt maaş (asgari ücret minimum)
- Üretim primi: ay sonunda üretilen toplam gram has × birim (örn 5 TL/gr)
- Kalite primi: fire eşik altında ise ek tutar
SGK ve vergi yükümlülükleri (2026)
- SGK işveren: %20,75 (5 puan teşvikle %15,75)
- SGK işçi: %14
- İşsizlik işveren: %2
- İşsizlik işçi: %1
- Gelir vergisi (dilim): %15-%40 arası kademeli
- Damga vergisi: %0,759
Brüt 56.500 TL üzerinden tipik kesintiler:
- SGK işçi: 56.500 × %14 = 7.910
- İşsizlik işçi: 565
- Gelir vergisi (kümülatif dilim): yaklaşık 9.500
- Damga: 429
- Net (yaklaşık): 38.096 TL
Rakamlar 2026 başı esas alınmıştır; resmi rakamlar için SGK ve GİB sitelerine bakın.
Hedef sistemi tasarımı
SMART hedef
Hedef yazılırken: Specific (somut), Measurable (ölçülebilir), Achievable (ulaşılabilir), Relevant (alakalı), Time-bound (zaman sınırlı).
Örnek kötü hedef: "Daha çok satış yap." → ölçü yok, motivasyon yok.
Örnek iyi hedef: "Bu ay 1.200.000 TL ciro yap, %35'i pırlanta olsun. Aşarsan 5.000 TL bonus + sonraki ay primin %0,2 artar."
Çoklu hedef katmanı
- Kişisel hedef: Personel kendi cirosu
- Ekip hedefi: Tüm mağaza personelinin toplamı
- Şube hedefi: Çoklu şubede kendi şubesinin başarısı
Personel devrini düşürme
Kuyumcuda iyi satış personelinin yıllık devir oranı %30+ olabilir. Düşürmek için:
- Şeffaf prim hesabı: Personel "ne kadar prim aldım, neye, nasıl" sorusuna anında cevap görmeli.
- Anında prim ekranı: Mobil uygulama ile gün/hafta birikim canlı.
- Yıllık ikramiye: Kıdeme bağlı (1 yıl 1 maaş, 3 yıl 2 maaş gibi).
- Yıl sonu altın: Sembolik 5-50 gram has — psikolojik etki büyük.
- Eğitim: Pırlanta sertifikası, satış eğitimi → personelin gelişim algısı.
Sık yapılan hatalar
- Primi maaşa gömmek: "Senin maaşın 50.000, primler dahil" → personel motive olmaz.
- Sözlü prim sözü: Yazılı sözleşme yok → ay sonu tartışma.
- Net prim ödemek: SGK matrahına yansıtmamak vergi riskidir.
- Hedef belirsizliği: "Çok satarsan prim alırsın" tatmin etmez.
- Yıllık değerleme yok: Performans görüşmesi olmayan kuyumcuda iyi personel kaçar.
Yazılımda otomatik prim hesabı
Kuyumhub her satışı yapan personeli otomatik kaydeder. Ay sonu personel ekranında:
- Sabit maaş, ciro primi, işçilik primi, hedef bonusu
- SGK + vergi otomatik hesaplama (brüt → net)
- Yıllık kümülatif performans grafiği
- Mobil uygulamadan personel kendi cirosunu canlı görür
- Bordro PDF tek tıkla; muhasebeye export
Kuyumcu yazılımı, mobil uygulama incele.
Özet
- Sabit + ciro primi (%0,5-%2) + işçilik primi (%5-%15) + hedef bonusu hibrit yapıdır.
- Atölye işçisinde gram has başına (30-300 TL/gr) veya sabit + üretim primi.
- Tüm prim brüt'te bordrolanır; SGK ve gelir vergisi kesilir.
- Hedefler SMART olmalı; şeffaf takip personel devrini düşürür.
- Yazılımda otomatik prim + bordro hesabı standart olmalı.
Sık sorulan sorular
Kuyumcuda satış personeline tipik prim ne kadar?
İki ana model: (1) ciro yüzdesi — satışın %0,5-%2'si arası; (2) işçilik yüzdesi — satılan ürünün işçilik kaleminin %5-%15'i. Tasarım ve pırlantada işçilik primi yaygın, sarrafiyede ciro primi tercih edilir. Aylık tipik prim toplamı maaşın %30-%70'i kadar olabilir.
Atölye işçisinin ücreti gram has üzerinden mi olur?
Sözleşmeli üretim atölyelerinde evet — gram has başına ücret yaygındır (örn. üretilen 22 ayar bilezikte 30-80 TL/gr). İşletme bünyesindeki kadrolu işçilerde sabit maaş + üretim primi (gram has × birim) modeli tercih edilir. Sabit maaş asgari ücret altı olamaz; SGK matrahı tüm tutar üzerinden hesaplanır.
Prim SGK'ya tabi mi?
Evet. Düzenli ödenen prim, ücret niteliğinde sayılır ve SGK matrahına eklenir. Yıl sonu ikramiye ve sürprize primler de dahildir. Personele "net prim" değil, brüt prim üzerinden bordro yazılmalı; SGK ve gelir vergisi kesintileri yapılmalı.
Prim altın olarak verilebilir mi?
Verilebilir ama o gün TL karşılığı bordroya yazılır ve SGK + gelir vergisi kesilir. Vergi açısından altın prim, TL prim ile aynıdır. Personel için psikolojik olarak güçlü bir bağlılık aracı; iyi işletmelerde "yıl sonu altın" geleneği vardır.
Personel primi Kuyumhub'da otomatik bordroya akar.
Ciro + işçilik + hedef + altın bonusu — tek panelde brüt-net hesabı.