e-Döviz belgesi 2026: kimler düzenler, v1.3 ne zaman?

Son güncelleme: 25 Ekim 2026

e-Döviz belgesi nedir?

Yetkili müesseseler, yani döviz büroları, her döviz ya da kıymetli maden işleminde müşteriden değeri kabul ettikleri anda bir belge düzenler. Kâğıtta bunlar Döviz Alım Belgesi (DAB) ve Döviz Satım Belgesi (DSB) idi; kıymetli maden de varsa döviz ve kıymetli maden işlemleri tek belgede toplanabiliyordu (Kambiyo Tebliği md. 20/1-b). e-Döviz belgesi bunların elektronik ortamda düzenlenmiş halidir: belge elektronik düzenlenir, muhatabına talebi üzerine elektronik ya da kâğıt iletilir, elektronik ortamda saklanır ve ibraz edilir.

Dayanak, GİB’in 509 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “IV.10. e-Döviz Alım-Satım Belgesi Uygulaması” bölümüdür; GİB bu yetkiyi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 242 ve 257. maddelerinden alır. Tebliğe göre e-Döviz belgeleri yeni belge türleri değildir; kâğıt belgelerle aynı hukuki niteliktedir (GİB duyurusu, 31.01.2023).

Kimler düzenlemek zorunda?

Zorunluluk GİB’in duyurularıyla yetkili müesseselere getirilmiştir. 30 Eylül 2021 duyurusu, döviz alım ve satım faaliyetinde bulunan yetkili müesseselerin 1 Ocak 2022’den itibaren belgelerini e-Döviz Alım ve Satım Belgesi olarak düzenlemesini şart koştu. 31 Ocak 2023 duyurusu, kıymetli maden alım satım yetkisi de olan yetkili müesseselerin 1 Mayıs 2023’ten itibaren belgelerini “e-Döviz ve Kıymetli Maden Alım Belgesi” ve “e-Döviz ve Kıymetli Maden Satım Belgesi” olarak düzenlemesini bildirdi. Uygulamaya dahil olmak için e-Fatura uygulamasında bulunmak, gerekli teknik hazırlığı tamamlamak ve başvuru yapmak gerekir (509 sıra no.lu Tebliğ, IV.10.2). Belirtilen istisnai durumlar (V.7 ve VIII bölümleri) dışında belgeler elektronik düzenlenir.

Başvuru sırasını 30 Eylül 2021 duyurusundaki Tebliğ alıntısı şöyle özetler. Uygulamaya dahil olmak isteyen yetkili müessese:

1. e-Fatura uygulamasına dahil olur. e-Döviz belgesi, e-Fatura altyapısı üzerinden yürüyen bir uygulamadır.
2. Teknik hazırlığını tamamlar. Belgeyi Tebliğ’deki usul ve esaslara uygun düzenleyecek ve iletecek yazılım ya da özel entegratör hazır olmalıdır.
3. Başvuru yapar. Tebliğin V.1 numaralı bölümündeki uygulamadan yararlanma yöntemlerine ve başvuru esaslarına uygun başvuru verir.

Kuyumcular bu zorunluluğun muhatabı olarak anılmıyor. Kuyumcu MASAK mevzuatında ayrı bir yükümlü grubudur (Tedbirler Yönetmeliği md. 4/1-k); satışta fatura veya e-Arşiv fatura, müşteriden alımda gider pusulası düzenler. Konular için gider pusulası rehberine ve e-Fatura sayfasına bakabilirsiniz. İşletmenizin durumunu mali müşavirinizle ve GİB duyurularıyla teyit edin.

Tarih çizelgesi

v1.3 güncellemesi: bildiklerimiz ve bilmediklerimiz

Bildiğimiz. GİB’in ebelge.gib.gov.tr sitesindeki 25.09.2026 tarihli duyurusu aynen şöyle: “e-Döviz ve Kıymetli Maden Alım Satım Belgesi Paketi güncellenmiştir. Güncel Pakete ulaşmak için tıklayınız. Güncellemeler 02.11.2026 tarihi itibari ile devreye alınacaktır.” Paket dosyasının adındaki sürüm v1.3’tür. 31 Ocak 2023’te yayımlanan paket ise v1.1 sürümündeydi; 12 Mayıs 2023’te de güncellenmişti.

Bilmediğimiz. Duyuru, değişikliklerin ne olduğunu sıralamıyor. Bu yüzden v1.3’ün hangi alanları değiştirdiğini burada yazmıyoruz; bu bilgi paketin içindeki kılavuz ve şema dosyalarındadır. Tarihlerin kendisi ise GİB’in sitesinden doğrulanmıştır.

1. GİB sitesinde e-Döviz menüsünden güncel paketi indirin ve değişiklikleri kılavuzdan okuyun.
2. Kullandığınız yazılımın ya da özel entegratörün (belgeleri GİB ile entegrasyon yaparak sizin adınıza ileten firma) 2 Kasım 2026’ya hazır olup olmadığını sorun. Entegratör listesi aynı menüde yer alır.
3. Geçiş gününden önce test belgeleri düzenleyin; duyurular sayfasını izleyin.

Belge ve çevresindeki kurallar

• Benzersiz işlem numarası. Yetkili müesseseler her işleme benzersiz işlem numarası verir (Kambiyo Tebliği md. 20/2).
• Kimlik kaydı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sitesindeki tebliğ metninde 100 ABD Doları'nı (veya TL karşılığını) aşan işlemlerde müşterinin kimlik numarasının işlem başına kaydı istenir (md. 20/6). Güncel metni kontrol edin.
• Saklama. Düzenlenen belgeler ve tutulan kayıtlar en az 5 yıl saklanır (md. 20/1-c). MASAK kimlik kayıtları için süre 8 yıldır (Tedbirler Yönetmeliği md. 46).
• Kıymetli maden satışı. Satım belgesinde KDV matrahının ve tutarının nasıl gösterileceği, GİB’in 12.05.2023 tarihli güncellemesindeki kılavuzda açıklanmıştır; kıymetli maden satan yetkili müesseseler bu açıklamaları esas almalıdır.
• Karekod. 1 Eylül 2023’ten itibaren düzenlenen elektronik belgelerde karekod bulunması zorunludur (GİB duyurusu, 17.02.2023).

MASAK ile ilişkisi

e-Döviz belgesi, MASAK yükümlülüklerinin yerine geçmez. Yetkili müessese hem belge düzenler hem de MASAK mevzuatında yükümlüdür: işlemden önce kimlik tespiti (370.000 TL ve üzeri ya da bağlantılı işlemler toplamı), şüphe halinde ŞİB, uyum görevlisi, eğitim ve sekiz yıl saklama. Hepsi için döviz bürolarının MASAK yükümlülükleri sayfasına, eşiğin ayrıntısı için 370.000 TL eşiği sayfasına ve yaptırım kontrolü için yaptırım taraması rehberine bakın. Cezalar MASAK idari para cezaları sayfasında.

KuyumHub bunu nasıl yapar

KuyumHub’un bu konudaki işi belgenin çevresindeki işlerdir. Kimliği NFC ile çipten okur, müşteri isterse hızlı kimlik koduyla kimliğini kendi telefonundan gönderir. Yaptırım taramasında BM, ABD Hazine Bakanlığı (OFAC), Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık listelerini (her gün güncellenir) ve Resmî Gazete'deki mal varlığı dondurma kararlarını (her sabah) kullanır. 28 bankanın hareketini ve güncel döviz ile altın kurlarını aynı panelde gösterir; belge şablonları işletmeye göre ayarlanır. Kayıtlar 8 yıllık dijital arşivde saklanır, MASAK Uyum puanı ve yapılacaklar listesi eksikleri gösterir. ŞİB’i KuyumHub göndermez, uyum görevlisi MASAK Online’dan verir.

Ayrıntı için döviz bürosu programı, sarraf programı ve MASAK uyum yazılımı sayfaları var.

Sık sorulanlar

Kaynaklar

• GİB e-Belge sitesi (ebelge.gib.gov.tr) ve duyurular sayfası: 25.09.2026, 17.02.2023, 31.01.2023, 14.12.2021, 30.09.2021, 29.09.2021 tarihli duyurular
• GİB duyurusu, 30.09.2021 ve GİB duyurusu, 31.01.2023 (509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği, IV.10 bölümü alıntılarıyla)
• 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ 2018-32/45 (Hazine ve Maliye Bakanlığı sitesindeki metin) md. 3, 20
• Tedbirler Hakkında Yönetmelik md. 4, 46

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Paket sürümleri ve geçiş tarihleri GİB tarafından değiştirilebilir; güncel duyuruyu ebelge.gib.gov.tr’den kontrol edin. Son güncelleme: 25 Ekim 2026.

Devamı

• Döviz bürolarının MASAK yükümlülükleri 2026
• Kimlik tespiti eşiği 370.000 TL oldu
• Kuyumcuda gider pusulası rehberi
• Kuyumcular için MASAK uyum rehberi